به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، ماه رمضان شور و معنویت ویژگیای برای همه دارد اما این روزها برای نومکلفان و روزه اولی ها شور و شوقی مضاعف دارد. اما به همان اندازه که شور و شوق دارند نهال باورهای آنان نیز شکننده و حساس است و یک شوخی یا تمسخر به سادگی میتواند به روحیه آنها آسیب زند و آنها را نسبت به اعمال دینی دلسرد کند.
علاوه بر این، تفاوت در باورها و نگرشها در جمع های مختلف میتواند باعث ایجاد تعارض در آنان شود.در چنین شرایطی، ضروری است که خانواده نسبت به این مسأله حساسیت بیشتری داشته باشند.
در این راستا گفتوگویی با متخصص و روانشناس داشتیم تا بدانیم چگونه فرزندان مان را یاری کنیم که از چالش ها به سلامت عبور کنند.
دکتر مائده پورقلی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه عنوان کرد: بر اساس نظریات روانشناسی، برای دست یافتن به هر مسئلهای باید ابتدا به صورت تدریجی زمینه مناسب آن را ایجاد کنیم به عنوان مثال، نمیتوانیم از یک کودک انتظار داشته باشیم که در سن ۹ سالگی ناگهان از یک سبک زندگی آزاد به یک سبک زندگی محدود و منظم منتقل شود به همین خاطر باید این تغییر به آرامی و با تدبیر انجام شود.
وی ادامه داد: حتی در موارد سادهای مانند از شیر گرفتن کودک، توصیه میشود که این کار به شکل تدریجی انجام شود تا کودک دچار شوک نشود؛ زیرا این موضوع در رشد روانی و اجتماعی آنها بسیار تأثیرگذار است به همین خاطر در مسأله تکلیف امور دینی و فرهنگی نیز باید کودکان قدم به قدم و صورت تدریجی با امور دینی آشنا شوند تا برای آنان تثبیت شود. برای مثال تا قبل از سن تکلیف می تواند به صورت تدریجی حجاب را رعایت کند و گاهی نماز بخواند تا زمینه ذهنی در او ایجاد شود.
استاد حوزه و دانشگاه تاکید کرد: نکته مهم دیگر این است که فرزندان آن چیزی نمیشوند که ما میخواهیم بلکه آن چیزی میشوند که میبینند و کودکان بیشتر از آنچه که ما میخواهیم، تحت تأثیر رفتار و دیدگاههای ما قرار میگیرند. به همین خاطر گام اول در علاقه مند کردن فرزندان به امور دینی، یادگیری این مسائل از طریق دیدن است زیرا نورونهای آینهای کودکان بسیار فعال است.
وی با بیان اینکه فرزندان باید ابتدا ببینند تا برای آنها تثبیت شود که در آینده بتوانند اجرا کنند، یادآور شد: اگر کودک در فضای اجرای آیین های دینی و مذهبی حضور پیدا کرده و دیده باشد که والدین خود چنین تعهدی دارند و برای نماز خواندن، ماه رمضان، سفره افطار و... نشاطی در خانه ایجاد شده و این ایام احترام و جایگاهی والایی دارند برای کودک نیز مسأله مهمی میشود.
پورقلی با تاکید بر اینکه والدین باید خودشان الگو برتر باشند تا فرزندان شان نیز فرا بگیرند، افزود: این آموزش از طریق دیدن حتی در مسائل دیگر هم جریان دارد به همین خاطر در پیش دبستانی ابتدا کلمات را به کودکان نشان میدهند و آنها فقط تماشا میکنند و سپس در کلاس اول آنها خواندن و نوشتن را فرا میگیرند.
وی با اشاره به نقش محیط در کودکان گفت: فضای اجتماعی که کودکان در آستانه تکلیف در آن قرار دارند بسیار مهم است. اگر آنها در محیطی باشند که دوستانشان نیز به این موضوعات علاقهمند هستند، راحتتر میتوانند این مسائل را درک کنند. اما اگر در محیطی قرار بگیرند که دیگران به این موضوعات اهمیت نمیدهند، ممکن است این تفاوت باعث شود معذب شوند و از پذیرش آن دوری کنند به همین خاطر باید فضایی را فراهم کنیم که بتوانند تایید همسالان خود را دریافت کنند زیرا این امر می اعتماد به نفس در پذیرش به آنها میدهد.
این روانشناس اضافه کرد: دختران در سن ۹ سالگی به تکلیف میرسند و این سن زمان ورود به نوجوانی است به همین خاطر مسأله پذیرش از سوی گروههای همسالان بسیار مهم است و اگر دوستانشان به امور دینی اهمیت ندهند و یا به خاطر انجام مسائل دینی آنها را تمسخر کنند ممکن است احساس دلسردی کنند.
وی بیان کرد: امروزه یکی از مشکلات نوجوانان مسأله هویت یابی است زیرا فضای فکر خانواده، مدرسه، فضای مجازی و همسالان با یکدیگر متفاوت است و نوجوان بین این باورها و عقاید مختلف دچار سردرگمی میشود و ذهن او در جزایری پراکنده از هم قرار میگرد و نمی تواند تصمیم درستی بگیرد.
پورقلی ادامه داد: والدین باید تلاش کنند تا فضاهای مختلف را به هم نزدیک کنند. اول باید باورها و اعتقادات خود را در خانه نهادینه کنند. سپس باید فضاهای دوستی برای فرزندانشان ایجاد کنند که به باورهای خانوادگی نزدیک باشد برای مثال عضو مسجد و هیئت شوند و یا مدرسه ای انتخاب کنند که باورهای خانواده نزدیک تر باشد. فضای مجازی را هم نمیتوانند به طور کامل منع کنند، اما میتوان با کنترل و مراقبت کاری کرد که بافضای مثبتتری داشته باشند.
وی با تاکید بر اینکه هر چقدر این باورها نهادینه شود عبور از چالشها آسان تر میشود، گفت: اگر فرزندمان به خاطر باورها و انجام تکالیف دینی در جمع دوستان با چالش مواجه شد یا مورد تمسخر قرار گرفت و موجب دلخوری او شد در گام اول باید اجازه دهند تا احساسات خود را بیان کند. این تخلیه احساسات بسیار مهم است؛ زیرا نگفتن باعث ایجاد بار روانی میشود.
استاد حوزه و دانشگاه اظهار کرد: در گام دوم باید همدلی کنیم و به او بگوییم که اگر ما هم به جای او بودیم، ممکن است ناراحت میشدیم سپس میتوانیم به او کمک کنند تا منطقی به موضوع نگاه کند و درباره ارزشهای خانوادگیمان صحبت کنیم که چرا نماز میخوانیم علت روزه گرفتن و رعایت حجاب چیست.
وی یادآور شد: بچهها معمولاً نمیدانند چگونه باید منطقی فکر کنند. ما باید به آنها کمک کنیم تا احساساتشان را تخلیه کنند و سپس به آنها آموزش دهیم که چگونه منطقی فکر کنند. همچنین باید از او حمایت کنیم و با افکار مثبت و تشویق، او را به مسیری که انتخاب کرده است دلگرم کنیم.
انتهای پیام
نظر شما